Lịch sử gia hạn Chương trình EB-5 Trung tâm Vùng và các câu hỏi thường gặp

Chương trình EB-5 Trung tâm Vùng (Regional Center Program) được thành lập dưới dạng một "chương trình thí điểm" vào năm 1992 và đã trải qua 35 lần gia hạn kể từ đó. Thời hạn ủy quyền hiện tại của chương trình kéo dài đến ngày 30/09/2027. Bài viết này giải đáp các câu hỏi thường gặp liên quan đến tình trạng ủy quyền của chương trình và giải thích cách thức các lần gia hạn đã diễn ra trong lịch sử.

Mặc dù một số ý kiến cho rằng vấn đề gia hạn có thể không còn quá cấp thiết trong bối cảnh chính phủ Hoa Kỳ đang áp dụng nhiều chính sách kiểm soát nhập cư và số lượng visa hiện tại chưa đủ đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, nhưng trên thực tế vẫn tồn tại nhiều câu hỏi và hiểu lầm liên quan đến các mốc thời gian EB-5 năm 2026 và 2027. Vì vậy, việc xem xét lại lịch sử và các quy định hiện hành có thể giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về triển vọng của Chương trình Trung tâm Vùng.

1. Chương trình EB-5 có phải sắp hết hạn không?

Không, chương trình EB-5 không có kế hoạch hết hạn. Diện EB-5 có tính chất lâu dài tương tự như các diện EB-1 đến EB-4 và không cần được tái phê chuẩn định kỳ.

Việc gia hạn chỉ áp dụng đối với Chương trình Trung tâm Vùng trong hệ thống EB-5.

Nếu Chương trình Trung tâm Vùng hết hạn, lựa chọn còn lại dành cho các nhà đầu tư mới sẽ là hình thức EB-5 trực tiếp.

EB-5 trực tiếp cho phép thực hiện các khoản đầu tư riêng lẻ tạo ra việc làm trực tiếp có thể xác minh thông qua bảng lương. Hình thức này không có các đặc điểm đặc trưng của Trung tâm Vùng như tính việc làm gián tiếp hoặc việc làm phát sinh, cũng như khả năng huy động vốn từ nhiều nhà đầu tư.

2. Các loại visa EB-5 hoặc số lượng visa EB-5 có sắp hết hạn không?

Không. Các loại visa EB-5 không có ngày hết hạn vì chúng gắn liền với chương trình EB-5, vốn không có thời hạn kết thúc theo luật định.

Các nhóm visa được dành riêng cho khu vực nông thôn, khu vực có tỷ lệ thất nghiệp cao và các dự án cơ sở hạ tầng được quy định trong luật EB-5 nói chung, chứ không phải trong phần luật chỉ áp dụng cho Trung tâm Vùng.

Trong tương lai, Quốc hội có thể thay đổi cơ chế phân bổ visa EB-5 như đã từng thực hiện vào các năm 1997 và 2022. Tuy nhiên, các nhóm visa ưu tiên hiện nay không được quy định sẽ hết hiệu lực vào bất kỳ thời điểm cụ thể nào.

Trên thực tế, chỉ nhà đầu tư Trung tâm Vùng mới có khả năng đáp ứng điều kiện đối với nhóm visa cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, bản thân nhóm visa này không phụ thuộc hoàn toàn vào việc Chương trình Trung tâm Vùng còn được gia hạn hay không.

3. Các nhà đầu tư Trung tâm Vùng hiện nay có thể yên tâm về quyền tiếp cận visa EB-5 trong tương lai không? Có cơ chế bảo vệ nào nếu chương trình hết hạn?

Pháp luật hiện hành có những quy định bảo vệ nhất định dành cho nhà đầu tư Trung tâm Vùng. 

Phần luật áp dụng riêng cho Trung tâm Vùng tại Mục E của Điều 203(b)(5) quy định rằng: "Visa theo chương trình này sẽ được cấp đến ngày 30/09/2027."

Tuy nhiên, Mục S của Điều 203(b)(5) đã bổ sung cơ chế bảo lưu quyền lợi cho những nhà đầu tư vẫn đang trong quá trình xử lý hồ sơ khi chương trình hết hạn.

Theo quy định này, ngay cả khi điều luật cho phép Chương trình Trung tâm Vùng hết hiệu lực, chính phủ vẫn phải tiếp tục xử lý đơn I-526E và I-829, không được từ chối hồ sơ chỉ vì chương trình hết hạn, đồng thời không được đình chỉ hoặc chấm dứt việc phân bổ visa cho những người thụ hưởng từ các hồ sơ đã được chấp thuận.

Tuy nhiên, Mục S quy định rằng cơ chế bảo vệ này chỉ áp dụng đối với các hồ sơ liên quan đến Trung tâm Vùng được nộp trước hoặc vào ngày 30/09/2026.

Điều đáng chú ý là thời hạn được hưởng quyền bảo lưu này lại sớm hơn một năm so với ngày hết hạn hiện tại của Chương trình Trung tâm Vùng. Mặc dù một số chuyên gia cho rằng đây có thể là lỗi kỹ thuật trong quá trình xây dựng luật, nhưng hiện tại đây vẫn là quy định có hiệu lực pháp lý.

Ngôn ngữ của điều luật khá cụ thể và có phạm vi giới hạn. Cơ chế này không bảo vệ nhà đầu tư khỏi mọi thay đổi có thể xảy ra trong quá trình nhập cư hoặc mọi hệ quả phát sinh từ việc chương trình hết hạn. Tuy nhiên, quy định này nhằm bảo đảm rằng ít nhất việc hết hạn chương trình trong tương lai sẽ không làm gián đoạn quá trình xét duyệt hồ sơ và cấp visa cho các nhà đầu tư đang trong quá trình xử lý.

4. Cơ chế bảo lưu quyền lợi này có thực sự quan trọng không?

Nếu có thể hoàn toàn tin tưởng rằng chương trình sẽ luôn được gia hạn, cơ chế này có thể không được chú ý nhiều. Tuy nhiên, trong trường hợp xuất hiện nghi ngờ hoặc xảy ra gián đoạn, vai trò của nó trở nên vô cùng quan trọng.

Những nhà đầu tư Trung tâm Vùng chưa nhận được visa trong giai đoạn năm 2021 là ví dụ điển hình.

Khi Chương trình Trung tâm Vùng hết hạn vào tháng 7/2021, USCIS đã ngừng xử lý hồ sơ Trung tâm Vùng và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cũng dừng cấp visa cho các nhà đầu tư thuộc diện này.

Hai cơ quan đều cho rằng việc mất hiệu lực của chương trình đồng nghĩa với việc không thể tiếp tục xử lý các hồ sơ đang chờ xét duyệt.

Tình trạng này kéo dài trong nhiều tháng, trong khi chưa có sự chắc chắn về việc liệu chương trình có được gia hạn trở lại hay không.

USCIS thậm chí từng đưa ra thời hạn xem xét việc chấm dứt trạng thái tạm giữ hồ sơ, làm dấy lên lo ngại về khả năng từ chối hàng loạt đơn xin nhập cư do mất cơ sở pháp lý.

Chính trong bối cảnh đó, Hiệp hội Nhà đầu tư Nhập cư Hoa Kỳ (AIIA) đã được thành lập nhằm vận động chính sách và bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư bị ảnh hưởng.

Những nỗ lực vận động này cuối cùng đã góp phần tạo nên cơ chế bảo lưu quyền lợi dành cho các nhà đầu tư nộp hồ sơ trước ngày 30/09/2026.

Mặc dù pháp luật hiện hành đã có những cơ chế bảo vệ nhất định từ phía chính phủ, các Trung tâm Vùng và nhà đầu tư vẫn cần xem xét khả năng duy trì hoạt động của đơn vị tài trợ dự án, cũng như việc đáp ứng các nghĩa vụ quản lý và báo cáo trong trường hợp chương trình bị gián đoạn và không còn dòng vốn từ các nhà đầu tư mới.

5. Việc gia hạn Chương trình Trung tâm Vùng có thường đi kèm những thay đổi lớn đối với EB-5 không?

Xét về mặt lịch sử, các lần gia hạn Chương trình Trung tâm Vùng thường không đi kèm những thay đổi lớn đối với EB-5.

Hai đợt cải cách quy mô lớn nhất trong lịch sử chương trình bao gồm:

• Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB-5 năm 2022 (RIA);
• Các điều khoản cải cách EB-5 được đưa vào Đạo luật Công số 107-273 năm 2002.

Phần lớn các lần gia hạn trước đây chỉ bao gồm một câu ngắn được đưa vào các đạo luật chi tiêu ngân sách liên bang, với nội dung đơn giản là thay thế ngày hết hạn cũ bằng một ngày mới.

Tuy nhiên, câu hỏi liệu việc gia hạn Trung tâm Vùng có nên đi kèm các thay đổi lớn hay không đã là chủ đề tranh luận kéo dài giữa Quốc hội và ngành EB-5 trong phần lớn thập kỷ vừa qua.

6. Chương trình Trung tâm Vùng đã được gia hạn như thế nào trong quá khứ?

Dữ liệu lịch sử về các lần gia hạn cho thấy mỗi lần gia hạn đều gắn liền với một đạo luật cụ thể, cùng những bối cảnh chính trị, thời hạn và nội dung khác nhau.

Dưới đây là tóm tắt các giai đoạn chính trong lịch sử gia hạn Chương trình Trung tâm Vùng.

6.1 Giai đoạn 1993 – 2009

Trong giai đoạn này, các lần gia hạn thường kéo dài nhiều năm và được thúc đẩy bởi Thượng nghị sĩ Patrick Leahy, người được xem là một trong những nhân vật ủng hộ chương trình mạnh mẽ nhất.

Chương trình khi đó có quy mô nhỏ, ít được chú ý và ít gây tranh cãi.

6.2 Giai đoạn 2010 – 2015

Thượng nghị sĩ Chuck Grassley bắt đầu tham gia tích cực vào các cuộc thảo luận về EB-5 cùng với Thượng nghị sĩ Leahy.

Các cuộc tranh luận về cải cách trở nên sôi động hơn sau khi chương trình tăng trưởng mạnh sau khủng hoảng kinh tế và xuất hiện một số vụ việc gây chú ý.

Trong giai đoạn này, việc gia hạn Trung tâm Vùng thường được gắn với các chương trình nhập cư khác cũng cần được gia hạn định kỳ, trong đó có E-Verify.

Năm 2012 là lần cuối cùng Chương trình Trung tâm Vùng được gia hạn thông qua một đạo luật nhập cư độc lập thay vì được lồng ghép vào các dự luật ngân sách liên bang.

6.3 Giai đoạn 2015 – 2020

Đây là giai đoạn chứng kiến các lần gia hạn ngắn hạn liên tiếp, nhiều lần chỉ kéo dài vài tháng.

Việc gắn chương trình với quy trình phê duyệt ngân sách liên bang vừa mang lại lợi thế vừa tạo ra nhiều bất ổn.

Một mặt, việc gia hạn chỉ cần bổ sung hoặc giữ nguyên một câu trong các dự luật ngân sách hàng trăm trang. Mặt khác, khi Quốc hội không đạt được thỏa thuận về ngân sách, Chương trình Trung tâm Vùng cũng bị ảnh hưởng do không có cơ sở pháp lý để tiếp tục hoạt động.

Giai đoạn này còn được đánh dấu bởi cuộc đối đầu giữa phe muốn cải cách chương trình và phe muốn duy trì hiện trạng.

Nhiều dự luật cạnh tranh được đề xuất, nhiều phiên điều trần được tổ chức và các cuộc thương lượng kéo dài diễn ra hằng năm.

6.4 Giai đoạn 2021 – 2022

Phe ủng hộ cải cách cuối cùng đã đạt được mục tiêu khi Chương trình Trung tâm Vùng được quy định hết hạn vào giữa năm 2021, tách khỏi chu kỳ ngân sách liên bang.

Điều này dẫn đến một giai đoạn gián đoạn kéo dài, tạo ra áp lực đủ lớn để các bên đi đến thỏa thuận về Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB-5 năm 2022.

RIA đã hủy bỏ cơ chế thí điểm từ năm 1993 và chính thức đưa Chương trình Trung tâm Vùng vào Đạo luật Di trú và Quốc tịch Hoa Kỳ (INA).

6.5 Giai đoạn 2022 đến nay

Môi trường hoạt động của ngành Trung tâm Vùng và các cơ quan quản lý đang tiếp tục thay đổi.

Phần lớn những vấn đề từng dẫn đến các cuộc tranh luận gay gắt trong giai đoạn 2010–2020 đã được giải quyết thông qua các cải cách sâu rộng của RIA năm 2022.

Trong khi đó, những thay đổi về nhân sự tại Quốc hội, môi trường chính trị tại Washington, các cuộc bầu cử sắp tới và ưu tiên lập pháp của Quốc hội sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến tương lai của chương trình.

7. Khả năng Chương trình Trung tâm Vùng được gia hạn sau ngày 30/09/2027 là bao nhiêu?

Không có câu trả lời chắc chắn cho câu hỏi này.

Lịch sử cho thấy việc gia hạn các chương trình nhập cư đôi khi phụ thuộc đáng kể vào sự thúc đẩy của một số nhà lập pháp chủ chốt. Đồng thời, những yếu tố từng ảnh hưởng đến các lần gia hạn trước đây hiện đã thay đổi đáng kể.

Đối với các bên liên quan đến Chương trình Trung tâm Vùng, câu hỏi quan trọng có thể không chỉ là liệu chương trình có được gia hạn hay không, mà còn là những hành động nào có thể được thực hiện để tăng khả năng gia hạn trong tương lai.

Các tổ chức đại diện cho ngành và cộng đồng nhà đầu tư như IIUSA và AIIA hiện vẫn đang tham gia các hoạt động vận động chính sách nhằm hỗ trợ sự phát triển lâu dài của chương trình. Đây được xem là một quá trình phức tạp và đòi hỏi sự tham gia của nhiều bên liên quan.

---

Bài viết liên quan

• Sinh viên có thể huy động vốn cho khoản đầu tư EB-5 để nhận Thẻ xanh Mỹ như thế nào?
• “Ý định nhập cư” và quá trình chuyển sang diện EB-5 khi đang ở Mỹ
• Cách nhà đầu tư tiềm năng luôn nắm bắt được tình hình thị trường EB-5
• Thời điểm đầu tư EB-5 phù hợp với kế hoạch học đại học tại Mỹ của con cái nhà đầu tư
• USCIS Tái Định Nghĩa Adjustment of Status: Điều Gì Đang Thay Đổi Đối Với Nhà Đầu Tư EB-5 Tại Hoa Kỳ?
• Vì sao tính ổn định và dễ dự đoán lại quan trọng trong đầu tư định cư EB-5? 
• Nếu đơn EB-5 của một thành viên trong gia đình bị từ chối phải làm sao?
• 2 yếu tố rủi ro khi tái đầu tư vốn EB-5: Tránh những dấu hiệu cảnh báo này
• Vì sao dự án EB-5 đã được USCIS chấp thuận I-956F lại có lợi thế lớn với nhà đầu tư?
• Bản tin Thị thực Tháng 6/2026: Diện EB-5 Việt Nam vẫn tiếp tục “Current”